حسن سيد اشرفى
884
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى )
به پايان رسيد جلد اوّل از كتاب « نهاية الوصول » شرح فارسى كفاية الاصول به روش پرسش و پاسخ ، همراه با اعرابگذارى متن ، ترجمه تحت اللّفظى ، نكات دستورى و توضيح واژگان و نقد و تحقيق اقوال در تاريخ چهاردهم مردادماه يك هزار و سيصد و هشتاد و چهار به دست بنده ناتوان و نيازمند رحمت و مغفرت الهى ، سيّد حسن سيّد اشرفى و توفيق اتمام ساير مجلّدات را از خداوند منّان مسئلت مىكنم به حقّ محمّد و آل طاهرينش صلوات اللّه عليهم اجمعين .
--> - عبارت ديگر ، تصويب يك مسئلهء عقلى بوده و نه شرعى تعبّدى كه استناد به اجماع در آن بشود . منشا نزاع در اين مسئله نيز ناشى از نزاع در احوال صحابهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىباشد به اينكه آيا همهء صحابه از خطا و فسق مبرّا هستند يا نه ؟ الف : بعضى از متكلّمين از اهل سنّت قائلند : هر فردى كه اسم صحابى بر او اطلاق شده و صحابى باشد حال هر شخصى كه باشد ممكن نيست خطا كند چه رسد كه فسق از او صادر شود . بنابراين ، اگر صحابه در نظرات و عقايدشان باهم اختلاف داشتند و متناقض با يكديگر بود اين تناقض كاشف از اين نيست كه نظر بعضى خطا باشد . حتّى معاويه مثلا در مبارزهاش با على عليه السّلام مصيب بود و راه درست مىرفت چنان كه على عليه السّلام در مبارزاتش با معاويه ، مصيب و عملش صحيح بوده است . ب : بعضى از اهل سنّت مىگويند : مصيب از صحابه ، فردى است كه رأيش مطابق با واقع باشد و باقى افراد خطا كارند ولى معذور . زيرا عمل بر مقتضاى اجتهادشان كردهاند . ج : بعضى اهل سنت مىگويند : از فرد صحابى ممكن است حتّى فسق صادر شود چه رسد به خطا . البتّه قائل به اين قول اندك است تا آنجا كه بقيّهء اهل سنت به اين نظريه مىگويند مذهب اصحاب بدعت . شيخ طوسى در كتاب « العدّة » كه خلاصهاش ذكر مىشود چنين مىفرمايد : متكلّمين از فرقهء حقّه اعمّ از متقدّمين و متأخّرين ، همهء آنان اجماع كردهاند كه اصحاب صواب ، يك فرقه هستند و باقى آنان مخطئ مىباشند . كلام ايشان شاهد برآن است كه اجماع بر بطلان تصويب ، اجماع فقهاء و محدثين نيست بلكه اجماع متكلّمين به عنوان متكلّم مىباشد . چرا كه مسئله از مسائل عقلى بوده كه متكلّم به عنوان متكلّم نه به عنوان فقيه و محدّث از آن بحث مىكند .